موضوع پایان نامه : بررسي علل شكست فنرهاي تخت و  راه هاي بهبود خواص خستگي آن

چكيده:

امروزه اهمیت کاربرد فولاد در صنایع خودرو سازی بر کسی پوشیده نیست. فولادهای فنر نیز از دیر باز نقش عمده ای در تأمین بخشی از قطعات خودرو به ویژه در سیستم تعلیق خودرو داشته اند. سیستم تعلیق یکی از مهمترین قسمتهای هر خودرو میباشد و فنر تخت نیز به عنوان یکی از اجزای سیستم تعلیق از اهمیت بالایی برخوردار است. فنرهای تخت نقش جذب تکانهای خودرو در حال حرکت و تأمین آسایش سرنشینان و ایمنی بار را بر عهده دارند ، به همین دلیل شکست این فنرها در حین کار علاوه بر خسارات مالی میتواند خسارات جانی جبران ناپذیری را در پی داشته باشد.

این نوع فنرها در اشکال و اندازه های متفاوت برای کاربردهای مختلف به کار میروند و ساختار آنها عموماً مارتنزیت تمپر شده است. برای حصول به این اشکال و ساختار ، فنرها باید مراحل مختلف شکل دهی و عملیات حرارتی را پشت سر بگذارند. این مراحل مختلف شکل دهی و عملیات حرارتی در صورتی که به درستی انجام نگیرد عیوبی در حد کریستالی در داخل و سطح قطعه به وجود می آورند که میتواند در مراحل بعدی تولید یا در هنگام کاربرد سبب شکست فنر شود.

فولادهای فنر حاوی درصد بسیار کمی از عناصر آلیاژی هستند و به همین دلیل عملیات حرارتی جهت سخت کردن این فولادها باید با دقت بالایی صورت گیرد تا از بروز عیوب در داخل قطعه پیشگیری شود.

بر این اساس ، پژوهش حاضر سعی دارد تا با بررسي فاكتورهاي متالورژيكي و تكنولوژيكي بر خواص مكانيكي فنرهاي تخت تاثیر عواملی چون حضور ناخالصی ، ساختار نامناسب ، دما و زمان آستنیته ، تمپر نامناسب ، سطح دکربوره و همچنين عوامل دیگری از قبیل سطوح اکسیدی ، حرارت دهی جهت عملیات کارگرم ، عیوب ناشی از شکل دهی گرم فولاد و ... بر شكست اين نوع فنرها را شناسایی کند. شکست در اثر خستگی نیز یکی از عمده ترین انواع شکست در فنرهای تخت میباشد ، که خود وابسته به عیوب در فرآیند تولید است.

باتوجه به آزمايشات و نتايج حاصل ،وجود ناخالصيها ، سطوح دكربوره ، عمليات حرارتي و كوئنچ و فرآيند توليد نقش بسيار مهمي در شكست فنرها دارند كه با اصلاح اين موارد از شكست فنرهاي تخت تاحدودي جلوگيري شود.

کلمات کلیدی : فولاد فنر ، دماهای بحرانی ، دما و زمان آستنیته و تمپر ، ناخالصی ، نورد کردن